Van expat naar emigrant…
Op de oproep om in contact te komen met Nederlanders die de van expat naar emigrant zijn veranderd, kreeg ik de spontane reactie van Corrienne (51). Een wereldvrouw die eerst een lange tijd als expat in Thailand heeft gewoond om zich vervolgens definitief met haar gezin in Australië te vestigen. Op mijn vraag om te spreken over de verschillen en overeenkomsten van deze situaties, kreeg ik direct het idee dat zij hier veel over kon vertellen. Corrienne: ‘het zijn twee compleet verschillende werelden’. 
Het leven als expat in Thailand
Na de hotelschool in Den Haag is Corrienne bij het Amstel Hotel in Amsterdam gaan werken. Na een gesprek met een gast besloot ze de hotellerie te verlaten en werd ze Nederlandse afgevaardigde bij een Amerikaans transportbedrijf. Vervolgens werd ze gevraagd om voor een paar maanden naar Azië te gaan. Deze paar maanden werden uiteindelijk een leven van 15 jaar in Bangkok, de hoofdstad van Thailand. ‘Een leven als expat geeft nooit een thuisgevoel’, zegt Corrienne. ‘Zelfs na jaren in Thailand hoorde je er nooit echt helemaal bij. Je spreekt de taal nooit 100%, je mag niet stemmen. Dat zijn dingen van het expat-bestaan. Als expat in een Westers land zou je misschien wel kunnen landen en integreren. Corrienne kan zich voorstellen dat wanneer je een lange periode als expat in een Westers land woont, je wel kunt landen en kunt integreren. In Azië is dat echt anders’. ‘Ik was in de jaren ’80 een van de weinige vrouwen die als expat was uitgezonden. Meestal waren dit mannen. Hierdoor hoorde ik er zowel bij de mannen als bij de vrouwen niet helemaal bij’. De vrouwen die als expatpartner meegingen, hadden een ander leven. Terugdenkend, vertelt ze: ‘Het leven voor een meekomende partner is lastiger. De eigen groei staat stil, terwijl de groei van je partner juist enorm groot is. De meeste vrouwen hadden zelfs een mooie carrière afgebroken om met hun man mee te gaan naar Thailand’.
Van expat naar emigrant
In Thailand leerde ze haar man kennen, met wie ze inmiddels twee kinderen heeft gekregen. Hij is geboren in Tanzania, maar zijn familie komt oorspronkelijk uit Sri Lanka. Na haar leven in Thailand vertrokken ze naar Australië. Vanaf dat moment veranderde hun status van expat naar emigrant. Corrienne: ‘In Australië heeft niemand interesse in jouw verhaal als expat. Vrijwel iedereen heeft namelijk zijn roots elders, behalve de Aboriginals. Sommigen al 100 jaar, omdat zij als convicts die kant op werden gestuurd, sommigen veel recenter. Ze glundert en zegt: ‘het leven in Australië is echt multicultureel. Je kunt eten vinden uit alle windstreken en je werkt met alle nationaliteiten van de wereld’. Je mag je eigen culturele achtergrond hebben, maar iedereen is Australiër. Dat wordt ook van je verwacht!
Verschillen tussen expats en emigranten
Corrienne stelt: ‘als expat hoef je geen werk te zoeken want je komt vanwege je baan en er is veel ondersteuning, zoals chauffeur, nanny of schoonmaakster, regelmatig tickets naar Nederland en hulp bij calamiteiten. Als emigrant, daarentegen, moet je alles zelf regelen. Je ziektekosten en het vinden van werk en woning. Ook al heb je een prachtig CV, dat betekent niet dat je zomaar aan een baan komt. Veelal begin je gewoon weer van onderaf aan. Het leven als expat geeft binding. Nieuwelingen worden opgevangen door expats die al langer wonen in het gastland. Dat gebeurt niet als emigrant. Dan ben je zelf verantwoordelijk.
Overeenkomsten tussen expats en emigranten
Op mijn vraag naar de omslag van expat naar emigrant en de overeenkomsten tussen expats en emigranten is het antwoord: ‘dat vind ik een erg lastige vraag’. Na even nadenken zegt Corrienne: ‘eigenlijk is er niks vergelijkbaar’. Een emigrant is helemaal niet bezig met de Nederlandse vereniging. Je moet een nieuw netwerk opbouwen die als een surrogaat familie gaat fungeren. Ze is resoluut over mensen die ergens een tweede woning hebben: ‘dat zijn geen echte emigranten!’. Veel van deze mensen hebben nog een pied-a-terre in Nederland of zijn er nog verzekerd voor hun ziektekosten. Als je emigreert, dan ben je echt weg en is het zaak om je zo snel mogelijk aan te passen. ‘Ik ben Australiër geworden en dat is heel belangrijk. Ik wilde hier niet meer “de Nederlandse” blijven’. 
Nieuwe carrière, nieuw leven; van expat naar emigrant!
Inmiddels werkt Corrienne als bankier. Ze heeft een leuke baan op het hoofdkantoor van de grootste bank van Australië en is verantwoordelijk voor hypotheken. ‘Ik ben de vrouw die ja of nee zegt tegen een nieuwe hypotheek’, zegt ze met een stralende lach. Veel van haar vrienden in Nederland vroegen haar vaak wanneer ze weer terug zou komen. Maar Corrienne is duidelijk: ‘ik ga niet meer naar Nederland’. ‘In Nederland voel ik me inmiddels een buitenlander’. Ze heeft nog goed contact met familie en vrienden, maar reist nu slechts 1 keer per drie jaar terug.
Corriennes tips voor expats
- Als mensen je uitnodigen moet je gaan. Ga overal heen, weiger niets en ‘don’t be judgemental’. Ook al is het de biljartclub of een hoedjes-maak-club, ga gewoon.
- Wanneer je expat bent, dan ga je het avontuur aan. Beleef het avontuur dan ook! Houd een open blik en wees oordeelvrij. Mensen zijn anders en anders kan ook goed zijn.
- Maak snel contact, maar blijf je ervan bewust dat expats weer vertrekken. Dit scheelt teleurstellingen.
Corriennes tips voor emigranten
- Je moet niet zeuren, maar je direct aanpassen. Je hebt besloten om te gaan, dus grijp je kansen! Soms pakken je acties verkeerd uit; blijf zoeken naar oplossingen.
- Nederlanders zijn verwend met hun sociale voorzieningen. Zoek goed uit wat de plaatselijke regels zijn, zodat je niet verrast wordt. Doe je dat wel, dan valt het tegen. Denk niet dat wanneer je een goede timmerman in Nederland bent, dat je dat automatisch ook in het buitenland bent.
Aeffectivity schrijft elk kwartaal een artikel over heimwee in het tijdschrift VertrekNL. VertrekNL richt zich specifiek op Nederlanders die vertrekken naar het buitenland.
