Psychische klachten door Corona als student

In maart 2020 is Europa geconfronteerd met de Coronacrisis. Iedereen had al begrepen dat er eind 2019 iets speelde in Wuhan, China. De wereld was nog niet echt gealarmeerd, maar dit veranderde volledig begin 2020. Door vakanties in wintersportgebieden, Carnaval in het zuiden van ons land en feesten die georganiseerd werden, brak het virus massaal uit. Uiteraard ook bij studenten. In een eerdere blog hebben we geschreven over de impact van Corona op jongeren en dan specifiek door de avondklok. In dat artikel maakten we onder meer duidelijk hoe belangrijk het is voor jongeren om contact met elkaar te hebben en samen te komen. Dit is door Corona behoorlijk in de war geschopt. Veel jonge mensen hebben last van psychische klachten door Corona als student en helaas ook op jongere leeftijd, tijdens de schooltijd.

Met je studie starten in 2019

Elk jaar starten er weer tienduizenden studenten enthousiast met een studie. Zo ook in september 2019. Op dat moment was er nog niets aan de hand. Introductieweken konden nog gewoon worden georganiseerd, starten bij een studenten- of studieverenging was mogelijk en samen lessen en colleges volgen op universiteiten en hogescholen ging ook nog door. Toen de wereld er opeens volledig anders uitging zien, moesten ook studenten zich aanpassen. Maartje begon in september 2019 met haar studie economie in Rotterdam. Ze woonde in Limburg en had vrij snel een kamer gevonden. Ze zegt: ‘ik had zoveel zin om naar Rotterdam te gaan en een nieuw leven te beginnen. Mijn vriendje Jasper ging ook die kant op om met geneeskunde te beginnen’. De eerste maanden waren hard werken, maar het lukte haar om vrijwel alle tentamens te halen. Dit zorgde dat ze nog niet veel mogelijkheden had om een nieuwe vriendenkring op te bouwen. Maartje: ‘ik dacht dat komt in het tweede jaar wel’. Ze woonde met een huisgenoot, maar dat bleek geen groot succes. Haar motivatie om een andere kamer te zoeken, speelde vanaf januari 2020. Toen in maart alles in lockdown ging, kwam ook het moment om een besluit te maken over haar kamer. Ze besloot noodgedwongen haar kamer op te zeggen en terug te verhuizen naar haar ouderlijke huis in Limburg. Rotterdam kwam tot stilstand en het studentenleven was in 1 klap verschraald. Ze begon zich hierdoor ook slechter te voelen en er ontstonden, onverwacht, psychische klachten door Corona als student.

Wat helpt bij psychische klachten?

Wanneer je je niet goed voelt, hoef je niet meteen hulp te zoeken bij een psycholoog. Maar, wacht vooral niet te lang, wanneer je merkt dat je geen greep krijgt op je klachten. Iedereen voelt zich weleens somber of angstig, maar dat gaat meestal na een paar dagen weer voorbij. Als je merkt dat je klachten langer dan twee weken duren en je je aaneengesloten slecht voelt, dan is het raadzaam om naar je huisarts te gaan. Vooral wanneer je last krijgt van paniekklachten, dan is het slim om snel in actie te komen. Met een relatief kort traject, kun je dan erger voorkomen. Maartje voelde zich door de druk angstig en kreeg binnen een week een aantal paniekaanvallen. Deze waren zo heftig voor haar, dat ze op zoek is gegaan naar hulp. Ze zegt hierover: ‘op momenten van paniek had ik het gevoel flauw te vallen of een hartaanval te krijgen. Ik had dit nooit eerder gehad en ben zelfs met mijn vader naar de Eerste hulp gegaan van het ziekenhuis.

Een nieuw studiejaar in september 2020

Boris, de jongere broer van Maartje, slaagde in 2020 voor zijn gymnasium en werd ingeloot voor geneeskunde in Rotterdam. Aangezien bij deze studie behoorlijk wat praktijkonderwijs is, was het voor hem wel handig om op kamers te gaan. Ondanks het feit dat hij het erg naar zijn zin heeft met zijn studie en een leuk studentenhuis heeft, is er ook bij hem niet echt sprake van een studentenleven. Ook dit studiejaar is door Corona behoorlijk lastig. Maartje is inmiddels aan het opknappen, heeft haar eerste jaar evengoed gehaald en is met nieuwe motivatie haar tweede jaar gestart. In het begin is ze nog thuis blijven maar wonen, maar het leventje in Rotterdam bleef wel erg trekken. Ook zij heeft inmiddels een nieuwe kamer gevonden. Samen met Jasper en Boris proberen ze er het beste van te maken. Ze wonen alledrie in een leuk huis en ze zoeken elkaar regelmatig op. Ze proberen zich zo goed als mogelijk aan de spelregels te houden, maar dat lukt niet altijd. In het huis van Jasper heeft iedereen inmiddels Corona gehad, zonder ernstige klachten.

Tips voor studenten tijdens Corona

Niemand wil psychische klachten door Corona als student krijgen. Het is de kunst om je enerzijds aan alle regels te houden en anderzijds toch iets van je studententijd te maken:

• Wees creatief in het onderhouden van contact. Iedereen is inmiddels Zoom-moe, dus probeer vooral naar buiten te gaan om samen te sporten, ergens een biertje te drinken en elkaar te zien
• Sluit je aan bij een studenten- of studievereniging. Het is niet zoals het moet zijn, maar het is niet handig om dit uit te stellen. Je studententijd is een belangrijke tijd in je leven. Deze verenigingen proberen alles te doen om je te ondersteunen en te zoeken naar momenten om met elkaar in contact te komen. Juist nu is dit een handige keuze!
• Ook al is er niet teveel te doen in studentensteden, toch is het raadzaam om op kamers te gaan. Met een beetje pech duurt deze crisis nog lang en heb je je hele studietijd bij je ouders gewoond. Dat is een gemiste kans.
• Kies, indien dit financieel mogelijk is, om een of twee masters te doen na je bachelor. Met een verlengde studietijd, kun je toch optimaal genieten van deze leuke jaren. Wellicht heeft Corona het eerste jaar/de eerste jaren vertroebeld; je hebt nog de mogelijkheid om te geniten
• Maak contact met anderen als je je eenzaam of kwetsbaar voelt. Heel veel mensen herkennen dit en zullen een luisterend oor voor je zijn. Isoleer jezelf niet met je problemen, omdat het dan alleen maar erger wordt.
• Zoek hulp als je merkt greep te verliezen. Aeffectivity werkt online voor studenten over ter wereld. Het maakt niet uit waar je bent, hulp is altijd dichtbij

Psychische klachten bij jongeren door een avondklok

Jongeren gaan overdag naar school, chillen met vrienden en zijn op zoek naar hun eigen identiteit door te experimenten met nieuw gedrag. De avondklok zet dit alles op non-actief. De groep van jonge mensen komt behoorlijk in de knel door de avondklok. Ook de overige lockdownmaatregelen geven psychische klachten. Jongeren hebben het contact met vrienden en klasgenoten nodig om zichzelf te kunnen ontwikkelen. De gevolgen van alle maatregelen kunnen grote gevolgen hebben, zowel op de korte en lange termijn. Dit artikel gaat over het ontstaan van psychische klachten bij jongeren door een avondklok.

De meeste mensen in Nederland hebben moeite met alle maatregelen en in het bijzonder de avondklok. Tegelijkertijd is het percentage mensen dat het evengoed hiermee eens meer dan 50%. Het grootste deel van de Nederlandse bevolking is zich ervan bewust dat we zo snel als mogelijk deze crisis achter ons moeten laten. Hierdoor willen mensen nog wel meemerken.

Verzet tegen de avondklok

De behoefte aan sociale contact is onder jongeren zo groot, dat de politie verwacht dat er weerstand en verzet ontstaat tegen de avondklok. “Op sociale media wordt hier veel gesproken en opgeroepen tot verzet”, zegt Jan Struijs van de Nederlandse Politiebond. Hij zegt dat het nog een flinke klus zal zijn om iedereen mee te laten werken.

Voor jongeren is het heel normaal en gezond om elkaar op te zoeken. Ze zijn bezig met het ontwikkelen van hun identiteit, door gesprekken met leeftijdsgenoten en zich af te zetten tegen ouders, leerkrachten en ‘het gezag’. Het instellen van een avondklok maakt deze ontwikkeling heel lastig. Dit kan gemakkelijk leiden tot psychische klachten bij jongeren, juist door het instellen van deze zware maatregelen.

“De lockdown is voor jongeren relatief zwaarder dan voor ouderen. Gebrek aan structuur en contact kan voor deze groep desastreus zijn”, zegt hoogleraar Neurocognitieve Ontwikkelingspsychologie Eveline Crone.

De ontwikkeling van het brein

Tussen de leeftijd van twaalf tot vijfentwintig jaar zit het brein in een overgangsfase. Deze ontwikkeling maakt dat jonge mensen bezig zijn om een eigen plek in de samenleving te vinden. “Psychiatrische stoornissen zoals depressie of schizofrenie ontstaan vaak in deze periode”, zegt Crone. “Dit zal flinke gevolgen hebben en de effecten van de huidige lockdown zullen we als maatschappij op termijn moeten dragen.”

Onderzoek laat zien dat jongeren tijdens de eerste golf (vanaf maart 2020) meer last hadden van psychische problemen, zegt Arne Popma, hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie. “Er is een toename zichtbaar van angstklachten, somberheid en we zien dat jongeren zich over algemeen minder prettig voelen. Ook 113 Zelfmoordpreventie ziet een toename in het aantal telefoontjes en ook de jeugdhulpverlening maakt melding van jongeren met zelfmoordgedachten.”

Károly Illy zegt dat dit komt door het gebrek aan fysiek contact. De kinderarts spreekt veel jongeren die het moeilijk vinden dat scholen gesloten zijn. “Op school is het over het algemeen veilig en onder meer leraren hebben vaak snel door met wie het minder goed gaat.” Zelf is hij lid van het OMT. “Ik ben medeverantwoordelijk voor het advies de scholen te sluiten. Ik sta achter dat besluit, maar het doet wel pijn.”

Experimenteren

Nu, in januari 2021, is het risico op psychische klachten bij jongeren door een avondklok toegenomen. Jongeren moeten de ruimte hebben om te experimenteren, regelmatig gekke dingen te doen of uit de ban te springen of hun stem te laten horen. Popma: “Je ontwikkelen als gezonde jongvolwassene kan niet in isolatie.” Oudere generaties vinden het lastig om te begrijpen waarom dit zo belangrijk is. “Wij kunnen dat toch ook niet?’, hoor je vaak. Dat is overigens altijd zo geweest, van generatie op generatie.” Volwassenen zitten in een andere levensfase en hebben hun identiteit veelal ontwikkeld. Ze hebben wat minder nodig om veelvuldig in contact te zijn met anderen, ook al kampen zij nu ook met behoorlijke eenzaamheidsklachten.

Crone ziet op dat jongeren op dit moment worden weggezet als een groep mensen die weinig boodschap heeft aan de coronamaatregelen. “Uiteraard ook bij de discussie over de avondklok. Dan wordt gezegd: jongeren komen nog samen, er zijn illegale feesten, etc. Het klopt dat jongeren nog steeds graag samenkomen en dat ook doen.. Maar tegelijkertijd wonen er drie miljoen jongeren in Nederland en de meeste jongeren doen dit niet.”

Hulp voor jongeren

Aeffectivity richt zich op de groep jongvolwassenen vanaf 18 jaar. Merk jij dat je last hebt van depressieve gevoelens of ben je toenemen angstig. Het is dan raadzaam om niet te lang te wachten met het zoeken van hulp. Maak je gevoelens en gedachten bespreekbaar met je vrienden en ouders en kijk of dit helpt. Mocht dit niet voldoende zijn, dan kun je via de huisarts een verwijzing regelen en je aanmelden voor therapie.

Gegeneraliseerde angst tijdens Corona

Sinds maart 2020 zijn we in Nederland geconfronteerd met de Coronacrisis. We kunnen stellen dat deze crisis de hele wereld op de kop heeft gezet en heel impact heeft op ons dagelijkse leven. Er wordt gezegd dat we ‘het nieuwe normaal’ moeten zien te omarmen, maar dat is niet echt makkelijk. Het gebrek aan voorspelbaarheid en controle zijn twee belangrijke factoren die sterk samenhangen met stress, angst en overmatig piekeren. Gegeneraliseerde angst tijdens Corona is een ingewikkeld woord voor piekeren tijdens Corona. Ook al is er steeds meer onderzoek gaande naar COVID-19, er is nog steeds veel wat we niet over het virus weten. Het is dan ook een normale reactie om bezorgd te zijn, te piekeren over de impact van het virus en de verspreiding ervan. Maar wat als piekeren de overhand gaat nemen?

Overmatig piekeren over COVID-19

In situaties waarin stress toeneemt zie je vaak dat men meer gedachten krijgt die niet helpend zijn, zoals negatieve voorspellingen, focussen op negatieve zaken, ‘worst-case scenario’s’ doorlopen of pessimistisch zijn. Het is logisch dat deze gedachten zich ontwikkelen. Angst en piekeren zijn normale natuurlijke reacties wanneer je te maken krijgt met dreigend gevaar. Je zorgen maken kan ertoe leiden dat je uiteindelijk de keuze maakt je anders te gaan gedragen, voorzorgsmaatregelen neemt en risico vermijdt. Echter overmatig piekeren leidt ertoe dat je met name ‘in je hoofd blijft zitten’ en leidt vaak niet tot acties. Indien dit langere tijd aanhoudt kan er een piekerstoornis ontwikkelen. Dit wordt ook wel gegeneraliseerde angststoornis genoemd.

Tips om piekeren te beperken

Wat kan je doen om het piekeren in tijden van COVID-19 te beperken:

• Kijk niet te veel Covid-nieuws. Zorg dat je op de hoogte bent van de richtlijnen en de do’s en don’ts maar zorg dat je niet overmatig veel nieuws tot je neemt
• Bedenk waar je wel invloed op hebt
• Hou dagstructuur: sta elke dag rond dezelfde tijd op, ga op gezette tijden naar bed en probeer structuur aan te brengen in de dag. Het vasthouden aan routines geeft vaak een gevoel van veiligheid en controle
• Doe plezierige dingen: ga naar buiten, heb contact met mensen (natuurlijk volgens de richtlijnen), doe dingen die je leuk vindt en/of waar je normaal niet aan toekomt
• Beperk je piekertijd: voor sommige mensen werkt het om het piekeren te begrenzen door een piekertijd in te stellen (bijvoorbeeld een half uur) waarin ze met volle aandacht piekeren. Het is niet aan te raden om dit te doen voordat je naar bed toe gaat
• Zorg voor ontspanning: kijk wat voor jou werkt om te ontspannen en zorg dat je hier dagelijks aandacht voor hebt
• Beperk overmatig alcohol-, drugs-, of nicotinegebruik. Dit maakt dat je slechter slaapt en dat leidt weer tot extra piekeren en zorgen maken

Cognitieve Gedragstherapie bij een piekerstoornis

Cognitieve Gedragstherapie (CGT) is een therapie vorm waarbij gebruik wordt gemaakt van verschillende interventies en strategieën om niet helpende gedachten en gedrag aan te passen. Er is inmiddels veel wetenschappelijk bewijs dat deze manier van therapie helpt bij verschillende psychische klachten en problemen. Zo ook bij angst, depressie en overmatig piekeren. Heb je het idee dat je een piekerstoornis hebt, of ben je bang dat je een piekerstoornis ontwikkeld en wil je hier hulp bij. Neem dan contact met ons op. Aeffectivity biedt professionele online begeleiding bij een piekerstoornis.

Emigreren naar Spanje

In de lente van 2014 reizen Sarah (34) en Simon (46) samen met hun toen acht maanden oude zoon twee maanden rond in Spanje. Tijdens een van hun wandelingen in Andalusië komen ze, nabij een prachtige waterval, een oude waterkrachtcentrale tegen. Ze besluiten door een gat in de muur van de tuin te klimmen en wat ze daar zien omschrijft Sarah als “vervallen, overwoekerd, aangetast door de elementen en vandalisme, maar een plek vol betovering!”. Beiden ervaren dat dit een bijzondere plek is, maar ze konden destijds niet vermoeden dat ze er drie jaar later met hun gezin zouden wonen. Sarah, geboren en getogen in Nederland, heeft een groot deel van haar leven in het buitenland doorgebracht. Ze studeerde onder andere in Venezuela, Chili en India. Opgeleid als econoom is ze vooral geïnteresseerd in ontwikkelingsvraagstukken en de nieuwe duurzame economie. Simon, geboren in Engeland en opgeleid tot microbioloog, deelt deze interesse. Samen willen ze graag een plek creëren waar kennis over een nieuwe duurzame economie wordt gedeeld, ervaren en uitgeoefend. Dit idee heeft nu een thuis gevonden in de oude waterkrachtcentrale: ‘La Casa y Fábrica de Luz’.

Een droomproject in Andalusië

Na terugkeer in Engeland blijft het vage plan door hun hoofd zingen en Sarah en Simon besluiten de volgende lente terug te gaan naar Andalusië om gericht onderzoek te doen en een eerste businessplan te schrijven. Enkele maanden later doen ze een officiële aanvraag voor 10 hectare terrein en de vervallen gebouwen van de waterkrachtcentrale. Na veel inspanning, onzekerheid en papierwerk zijn Sarah en Simon intussen van start met hun droomproject: een eigen centrum voor agro-ecologie en rurale economische vernieuwing. In oktober 2017 verhuist het gezin voor de emigratie naar Spanje met inmiddels twee jonge kinderen naar het een plattelandsdorpje San Nicolás del Puerto, gelegen in het Sierra Norte de Sevilla Natural Park. In het dorp met 600 inwoners vallen ze al snel op. Het project ontwikkelt natuurlijk; soms traag, soms snel, maar altijd vooruit. Hun enthousiasme wordt gedeeld en ze krijgen door buren en nieuwe vrienden praktische hulp aangeboden.

Emigreren naar Spanje; cultuur en land

Sarah beschrijft de Spaanse cultuur als ‘een familiecultuur’. Ze merkte dat er veel aandacht is voor kinderen. Die zijn altijd en overal welkom. Ook ervaart ze dat mensen van verschillende leeftijdsgroepen veel meer met elkaar omgaan dan dat ze gewend was vanuit bijvoorbeeld Nederland. Het leven voor Spanjaarden kan zwaar zijn. Er heerst hoge werkloosheid en sommigen hebben meerdere banen nodig om financieel rond te kunnen komen. En het land is berucht om haar bureaucratie. Toch is het voor het eerst in haar leven dat Sarah zich committeert aan het leven daar, op één vaste plek. En hoewel ze soms het fietsen mist, voelt ze zich er vanaf dag één thuis. Als tip voor mensen die van plan zijn te kiezen voor emigratie naar Spanje geeft ze aan dat het essentieel is om de taal te spreken. “Spanje is een relatie-land en taal is de belangrijkste brug.“ Ten aanzien van de bureaucratie zegt ze; “die verandert helaas niet snel. Het is slikken en ermee om leren gaan.” Een cultuurshock heeft ze niet ervaren. “Waar je ook gaat, we zijn allemaal gewoon mens en we delen meer dan dat we verschillen”. Wil je meer weten over La Casa y Fábrica de Luz of dit project ondersteunen? Meer informatie is te vinden op de facebookpagina La Casa y Fábrica de Luz of neem contact op via casafabricadeluz@gmail.com.  

Tekst: Jorien Denie – van den Bosch Jorien Denie – van den Bosch woont sinds 2015 met haar gezin (man en 3 kinderen) een half uur ten noorden van New York City. Ze werkt als GZ-psycholoog voor Aeffectivity therapy + coaching.

Emigratie naar Luxemburg

Het zal je maar gebeuren. Je bent 17 jaar oud, wordt gebeld door je moeder dat je de volgende dag mee kan naar Luxemburg om je zus op te halen en 13 jaar later woon je er nog. Het overkwam Geertje van Ommen, nu 30 jaar oud. Haar moeder, opa en oma, tante en oom gingen al jaren naar dezelfde plek in Beaufort, Luxemburg. Dat was hún plekje, met het hotel met z’n acht kamers en het heerlijke restaurant. Toen bleek dat de oude eigenaar nog iemand zocht raakte haar oudere zus enthousiast. Echter, na één nachtje was de heimwee voor haar niet meer te houden. Zo gebeurde het dat zus graag terug wilde naar Nederland, Geertje voor het eerst van haar leven in Luxemburg aankwam, de plek van haar zus overnam en er niet meer is weggegaan. De emigratie naar Luxemburg was een feit…

Aan de slag in restaurant en hotel

De sfeer in het kleine hotel en restaurant beviel deze introverte, maar toch ook avontuurlijke dame. Het is een familiair bedrijf, met een klein groepje medewerkers. Daarnaast is de omgeving prachtig. “Het wordt hier klein Zwitserland genoemd, met de mooie rotsachtige omgeving waarin het prachtig wandelen is, de bloemen, bossen en beekjes.” In het bedrijf staan mensen voor elkaar klaar, er komen heel veel vaste gasten en er hangt daarom een intieme sfeer. En dat is prettig, want inburgeren in Luxemburg is niet makkelijk. “In Nederland begroet iedereen elkaar, zijn er open ramen met open gordijnen. Hier in Luxemburg gaan de rolluiken dicht zodra de zon onder gaat. De mensen hier zijn op zichzelf en op hun eigen familie gericht”.

Integreren in een gesloten land

Toch lukt het Geertje om zich te settelen door een praatje te maken met de gasten én met de mensen uit het dorp. Haar dorpsgenoten stellen dat op prijs en zien haar nu ook als “een van hen”. Ze heeft dan ook direct twee tips voor mensen die een emigratie naar Luxemburg overwegen. “Leer de taal die in je gebied gesproken wordt, want dat wordt hier zeer op prijs gesteld. En heb geduld geïntegreerd te raken, dit kost veel tijd bij de gesloten Luxemburgers.” Haar vriendenkring is momenteel niet groot, maar dat kan ook niet anders, omdat ze tijdens het seizoen zeven dagen in de week werkt. Ze maakt lange dagen en het hoogseizoen duurt van Pasen tot aan de herfstvakantie. Aan het einde van het seizoen heeft ze dan ook behoefte aan, haar welverdiende, rust. “Maar tijdens deze winterslaap gaat de tijd wel erg langzaam en aan het einde van de winter ben ik heel erg blij dat de drukte en het werken weer gaat beginnen”.

Meer over Luxemburg

Geertje beschrijft Luxemburg als een prachtig land, met gesloten maar vriendelijke mensen. “Een laatste tip, als je hier een huis wilt kopen moet je wel veel geld meenemen”. Vastgoed is duur, ook de basale levensbehoeften zijn duurder dan in Nederland. Daarentegen zijn de salarissen fors. “Elke Luxemburger werkt eigenlijk voor de overheid en krijgt riant betaald. En als je werkt is je sociale zekerheid hier goed en automatisch geregeld en worden pensioen en zorgverzekering van je salaris betaald”. En Luxemburg voelt erg veilig, aldus Geertje. “Er is hier minder criminaliteit. Als je je auto vergeet op slot te zetten staat deze de volgende dag er gewoon nog”. Wat Geertje dan mist aan Nederland? Hier hoeft ze niet lang over na te denken. “Naast m’n familie, de trein! Ik woonde vroeger aan het spoor en hoorde altijd de trein. Nu hoor ik alleen maar vogels. Maar het geluid van de vliegtuigen van Schiphol mis ik dan weer niet”. Wel mist deze trotse tante haar familie en is ze blij als familie haar komt opzoeken of zij even naar Nederland gaat. Toch is haar antwoord betreffende haar toekomst resoluut. “Mijn toekomst ligt hier. Ik ga verder met het bedrijf en blijf hier wonen. Ik ben getrouwd met het bedrijf, maar houd ook van deze plek met de prachtige natuur en het geluid van de vogels ’s ochtends vroeg”. En voor het geluid van de trein moet Geertje dan maar een cd met treingeluiden opzetten… Voor meer info over het hotel en restaurant zie: www.aubergerustique.lu
 

 
Tekst: Judith van Marle verhuisde in 2019 met haar gezin (man en twee dochters) naar Parijs. Ze werkt als GZ-psycholoog voor Aeffectivity therapy + coaching.

Emigratie naar Duitsland

Anneke, Rob en hun 3 kinderen verhuisden na 4,5 jaar in New York te hebben gewoond in augustus 2018 naar een buitenwijk van Frankfurt. De emigratie naar Duitsland was een feit! Dat het even wennen zou worden hadden ze van te voren wel verwacht. Het was immers niet de eerste keer dat ze naar een ander land verhuisden. Maar dat Duitsland toch ook echt beduidend anders is dan Nederland heeft hun (positief) verrast.

Settelen in Frankfurt

Toen een verhuizing ter sprake kwam wegens het werk van Rob was zowel de reactie van Anneke als van hun 3 kinderen (17, 15, 11) positief. Ze vonden het jammer om New York te moeten gaan verlaten, maar zagen ook voordelen van het verhuizen naar Frankfurt. Het idee dichter bij familie in Nederland te zitten sprak hen wel aan. Daarnaast zien ze het settelen in een nieuw land als een avontuur. De drie kinderen zijn dan ook al snel gesetteld. Ze gaan naar de internationale school. De school begint voor ‘nieuwe’ kinderen een week eerder zodat ze elkaar al kunnen leren kennen, voordat ze in de eerste week van school op kamp gaan. Er worden veel activiteiten zowel voor kinderen, ouders als gezinnen georganiseerd. Tevens wordt er ook Nederlandse les gegeven. Daarnaast onderneemt het gezin via Taunus4Dutchies (een website en zeer actieve goep op Faceboek) diverse activiteiten. Het is een plek waar je, naast contacten, ook je vragen kan stellen over alle zaken die bij een emigratie naar dit grote land komen kijken.

De Duitse taal machtig worden

In het contact met buurt en dorpsgenoten werd al snel duidelijk dat het Duits aangeleerd op de middelbare school onvoldoende is om je kenbaar te maken en om sociale contacten op te bouwen. Daarbij maken ze in de Duitse taal veel gebruik van beeldspraak. In musea komt het niet zelden voor dat audiotours alleen in het Duits beschikbaar zijn en niet iedereen spreekt goed Engels. Anneke heeft er dan ook voor gekozen om tweemaal een intensieve cursus te doen van vier weken om de taal beter onder de knie te krijgen. Dit heeft haar enorm geholpen en raadt ze dan ook iedereen aan die zou willen emigreren naar Duitsland. En hoewel ze de snelle en gevatte grapjes van haar Duitse vriendinnen nog niet altijd kan volgen, merkt ze wel dat het goed spreken van de taal er aan bijdraagt dat ze zich meer thuis voelt. Op de vraag waarom het wonen in Duitsland haar zo goed bevalt, zegt Anneke volmondig: “De mooie natuur op steenworp afstand”. Het gezin wandelt en fietst veel en trekt er in de weekenden graag op uit. Wel zijn er elektrische fietsen aangeschaft gezien het toch vrij heuvelachtig is! Natuurlijk vallen er ook dingen tegen. Zo had Anneke nooit verwacht dat Duitsland qua digitalisering zo achter zou lopen. Zo hebben veel bedrijven geen website. Dus waar ze gewend was ‘het wel even op te zoeken en te regelen op internet’, moesten er nu vaak diverse telefoontjes worden gepleegd. “En o ja, er is geen ‘press 2 for English’ in het telefoonmenu”, zegt Anneke lachend. Afsluiten van verzekeringen, abonnementen en contract met energiemaatschappijen, alles gaat per telefoon in plaats van internet. Daarnaast wordt er standaard met cash geld betaald, credit cards worden vaak niet geaccepteerd. Doordat er een slechte internet- en telefoonverbinding is in de meeste gebieden, kan pinnen vaak ook niet.

Cultuurshock; waarom emigreren naar Duitsland?

De grootse cultuurschok voor haar is de directheid van de Duitsers. Zeker na een aantal jaren in de USA te hebben gewoond, waar contacten per definitie beginnen met chit chat, introductie en uitwisseling van beleefdheden. In eerste instantie ervoer ze de directheid dan ook als onvriendelijk. Maar dat is het zeker niet, aldus Anneke. De communicatie is vaak informatief, kort en bondig. Ze komen afspraken na en ze doen wat ze zeggen. Als je zegt: ’We komen een keertje eten’, wordt dit ook echt van je verwacht! Duitsland heeft een veelvoud aan leuke historische stadjes en heeft veel horeca en terrasjes die vaak zeer drukbezocht worden. Dat geeft een gezellige uitstraling. Daarbij wordt er veel georganiseerd; markten, museumnachten en bijvoorbeeld kermissen. Weer of geen weer, mensen komen hierop af en zitten gezamenlijk aan lange tafels onder warmtestralers en fleecedekens. Dat is ontzettend gezellig! Als belangrijkste tip voor mensen die op het punt staan te kiezen voor een emigratie naar Duitsland, geeft Anneke aan dat het cruciaal is om de taal te spreken. Tevens dat je je verdiept in de cultuur. Dat je niet denkt ’Duitsland dat kennen we wel want het lijkt op Nederland, want het is toch echt anders’. Anneke en haar gezin voelen zich inmiddels thuis in Duitsland. Wat de toekomst gaat brengen weet ze niet precies. Ze staan altijd open voor nieuwe avonturen!   Tekst: Jorien Denie – v.d. Bosch Jorien Denie verhuisde in 2015 met haar gezin (man en 3 kinderen ) naar een suburb van New York. Ze werkt als GZ-psycholoog voor Aeffectivity therapy + coaching (www.aeffectivity.com) en Sobriety Online (www.sobrietyonline.nl)

Emigreren naar Roemenië

Arjan, 56 jaar, is gaan emigreren naar Roemenië en woont met zijn vrouw in Laslău Mare, een dorpje in Roemenië samen met zijn twee honden, een kat, kippen en konijnen. Hij is gediagnosticeerd met twee psychiatrische aandoeningen en vertrok naar Roemenië voor rust en een gezonder leven. Wat zijn Arjan zijn ervaringen met betrekking tot het leven in Roemenië en hoe gaat hij om met zijn psychiatrische achtergrond? In dit interview gaan we dieper in op deze vragen.

Ik weet dat ik een verhaal te vertellen heb

Arjan is Neerlandicus. Na de omwenteling van 1989 had Arjan de mogelijkheid in Roemenie bibliotheken en musea te bezoeken met oude handschriften, oude boeken uit de 15e en, 16e eeuw. Hij leerde daar zijn latere vrouw kennen in 1992. In 1996 trouwde hij en in 1998 gingen ze samen in Zutphen wonen. Rond 2000 werd zijn vrouw gediagnosticeerd met paranoïde schizofrenie. ‘Ze ging malen, kreeg waanvoorstellingen. Tweemaal is ze gedwongen opgenomen geweest. Ze weigerde medicatie. Het werd van kwaad tot erger. In 2004 is ze op therapeutische basis teruggegaan naar Roemenië. Na een half jaar werd ze aldaar ook verplicht opgenomen. Ze verblijft momenteel nog steeds in een gesloten psychiatrische afdeling van het streekziekenhuis’, Aldus Arjan. Na het vertrek van zijn vrouw had hun gezamenlijke behandelaar de mogelijk ook Arjan nader te beschouwen. De diagnose bipolaire stoornis werd gesteld. Ondanks de scheiding bleef Arjan van Roemenië houden. Hij ging in Roemenië tolken voor overheid en stichtingen uit Nederland. Al met al tot aan het emigreren naar Roemenië kwam hij er minimaal twee keer per jaar. Ook bleef hij regelmatig in het dorp van zijn ex komen, op die momenten dat hij haar in de kliniek bezocht. ‘Meer en meer kreeg ik de neighing naar Roemenië te verhuizen. Inmiddels was ik arbeidsongeschikt geraakt en door een erfenis kon ik in 2013 een huis kopen in het dorp van mijn ex, Laslău Mare, een dorp met ongeveer 400 inwoners.

Alles is hier meer op zijn gemak dan in Nederland, daarbij zijn de mensen erg gastvrij

‘Waar je in Nederland een cadeautje krijgt op je verjaardag, trekken Roemenen alles uit de kast: tafels vol hapjes en emmers met wijn. Het is gebruikelijk om altijd iets in de koelkast te hebben staan voor wanneer er iemand langskomt, anders ben je niet gastvrij!’ Er zijn ook andere verschillen met de Nederlandse cultuur: “Trots en eer zijn voor de mensen belangrijke begrippen”, stelt Arjan. ‘iemand uit het dorp probeerde hout uit mijn achtertuin te stelen en ik kwam erachter. In plaats van de politie te bellen, heb ik dit kenbaar gemaakt bij de gemeenschap. Dat is dé manier om het op te lossen, er heerst hier namelijk een soort van schaamtecultuur.’ Ook bij het geven van geschenken zie je dit terug: “het is gebruikelijk dat als je je vriendin in het openbaar een bosje bloemen geeft, je deze zelf vasthoudt om te laten zien dat zij deze bloemen van jou heeft gekregen”. Hij vindt het belangrijk om zich aan te passen aan de andere cultuur: “als ik om drie uur een afspraak heb, dan verwacht niemand hier dat je er stipt om drie uur zit; het is normaal om te laat te komen.’

‘Ik ben een Asperger en heb een bipolaire stoornis’

Zijn vakanties naar Roemenië waren voor hem in het begin op therapeutische basis. Hij omschrijft zijn bipolaire stoornis als volgt: “Ik heb last van hoge pieken en diepe dalen”. ‘Ik had erg extreem manische momenten: ik was mateloos in een hele hoop dingen. Of het nou een fles wijn was, of jus d’orange, alles ging op. Ook had ik door alle veranderingen last van diepe dalen; ik ben tussen 2006-2011 vier keer opgenomen geweest. Ik besloot hulp te zoeken bij een Nederlandse psycholoog om hiermee aan de gang te gaan. In 1992 kreeg ik een hersenbloeding en volgens de psychiater triggerde deze mijn bipolaire stoornis. Ik zag een aflevering van de Reünie. Een van de leerlingen vertelde Asperger te hebben. Ik zocht het begrip op en herkende me in de symptomen. Ik werd getest en scoorde vrij hoog op de Aspergerschaal en werd de diagnose gesteld.’

‘Je kracht ligt in je extremiteiten, maar je moet weten waar je beperkingen liggen’

‘Door mijn creativiteit kan ik bijvoorbeeld processen een nieuwe impuls geven, zo zette ik een buurtbedrijf op voor een stichting in Zutphen. Daarbij kan ik heel precies werken; als grafisch vormgever, wanneer ik bijvoorbeeld van duizenden foto’s de achtergronden moet aanpassen, kan ik dat prima, zolang er niemand tegen me aan praat!’ Hij houdt bewust rekening met zijn beperkingen: “voor beide psychiatrische problematieken heb ik een leven zonder stress nodig en dat heb ik hier”. ‘Door de rust die ik krijg en de weinige stress die ik ervaar heb ik nauwelijks last van mijn bipolaire stoornis en hoef ik geen medicatie te gebruiken. Ik doe bepaalde dingen niet. Zo rijd ik bijvoorbeeld nooit ‘s avonds want dan zorgen de felle lichten voor teveel impulsen. Ik zorg daarbij dat ik werk volgens een vast dagpatroon en houdt mijn middagen vrij om flexibel te blijven, of om uit te rusten. Mijn vriendin houdt er ook rekening mee: ze laat me ’s ochtends met rust en we zijn transparant over mijn problemen tegenover anderen, zo kunnen zij er ook rekening mee houden.’

Tips voor anderen in het buitenland met een psychiatrische achtergrond

• Zorg dat je een goed zelfinzicht hebt. Het helpt ook als je makkelijk praat over je problemen, zodat je mensen duidelijk kan maken wat er aan de hand is en zij er rekening mee kunnen houden.
• Zorg net als ik voor een goed dagritme/dagplanning en ga actief op zoek naar dingen om te doen, houdt bijvoorbeeld een blog bij en wees niet bang om nieuwe dingen uit te proberen!
• Houd je eigen grenzen goed in de gaten! Weet waar je krachten en je beperkingen liggen! ‘Als ik aan een logo werk, ben ik mij er bewust van dat ik diezelfde dag niet kan gaan schrijven aan mijn blog, dan wordt het teveel voor een dag.
• Zorg in het begin voor een Nederlandse hulpverlener. Het is makkelijker je uit te drukken in je eigen taal, op die manier wordt je vaak net iets beter begrepen.

Wil je meer lezen over de ervaringen Arjan? Neem een kijkje op zijn blog.

Sinds 2013 is Aeffectivity therapy + coaching actief als online praktijk. We zijn de eerste praktijk in Nederland die online gesprekken combineert met online behandelmodules. Recent zijn we ook gestart met Sobriety Online, een 100% online praktijk voor mensen met milde verslavingsproblemen. Online therapie tijdens de coronacrisis blijkt een slimme optie te zijn: 100% therapie in een veilige omgeving.

Coronacrisis

In december 2019 is in China een nieuw virus ontdekt. Al snel werd duidelijk dat dit virus anders dan andere virussen was. Het was een nieuw virus binnen de groep corona-virussen met de naam Covid-19. Waar aanvankelijk het nieuws rustig en wat ‘schouderophalend’ tegemoet werd getreden, bleek al snel dat de realiteit veel weerbarstiger is. Door de vele reisbewegingen van mensen, verspreid het virus zich inmiddels over de hele wereld. De wereldgezondheidsorganisatie betitelt deze situatie sinds begin maart 2020 als een pandemie. Inmiddels sluiten vele landen hun grenzen en is het luchtruim vrijwel volledig afgesloten. De verwachting is dat deze situatie nog weken of maanden voortduurt. Het is duidelijk dat er nog veel onduidelijk is over het hoe en wat van de ontstane situatie.

Online therapie tijdens de coronacrisis

Het virus heeft veel impact op mensen, maar uiteraard ook op zorgprofessionals. Ook de geestelijke gezondheidszorg moet nu maatregelen treffen. Het is niet meer mogelijk om psychologische behandelingen voort te zetten in een spreekkamer, omdat de verdere verspreiding van het virus moet worden ingedamd. Aeffectivity therapy + coaching en Sobriety Online hebben inmiddels veel ervaring met online therapie. Waar de meeste psychologenpraktijken afstand houden van deze vorm van behandeling, blijkt nu dat online therapie de enige behandelvorm is die gewoon, zonder restricties, doorgaat. Immers, willen wij mensen met psychische klachten nog bedienen, dan kan dit eigenlijk alleen nog maar online plaatsvinden. Online therapie tijdens de coronacrisis is dus eigenlijk dé oplossing! Cliënten kunnen zich op de gebruikelijke manier aanmelden en zorgprofessionals die enkel offline werken kunnen cliënten doorverwijzen naar één van onze online praktijken.

Voordelen van online therapie op een rijtje

Voor het gemak zetten we enkele voordelen van online therapie onder elkaar:

• cliënten worden behandeld in hun eigen omgeving; het blijkt dat mensen hierdoor makkelijker over moeilijke dingen durven te praten. Gevoelens van schaamte worden minder ervaren
• cliënten kiezen voor hun behandelaar van voorkeur; je hebt online de mogelijkheid in behandeling te gaan bij de psycholoog die bij jou past, waar ter wereld jij ook woont en waar jouw behandelaar dan ook woont
• doordat de behandeling online plaatsvindt, is er geen sprake van reis- en parkeerkosten, verloren reistijd en CO2 uitstoot
• met de optie van online therapie tijdens de coronacrisis kun je elkaar ook niet besmetten
• de gespreksbehandeling kan worden gecombineerd met online behandelmodules, online vragenlijsten, online dagboeken, etc, waardoor clienten zelf aan de slag kunnen met hun problematiek en hierdoor een gevoel van regie ervaren over hun eigen therapie

Wil je van start met online therapie?

Zowel Aeffectivity als Sobriety Online werkt al jaren zonder wachttijden. Je kunt dus snel bij ons terecht voor een intakegesprek. Hierna start de behandeling direct. Ben je geïnteresseerd in online therapie tijdens de coronacrisis, neem dan contact met ons op.

Emigreren naar Italië: het beste van twee werelden

“We waren heel gelukkig toen we in 2014 gingen emigreren naar Italië: goede baan, mooi huis, vier prachtige gezonde kinderen”, vertelt Fijtje. Het valt meteen op dat Fijtje en haar man Michael erg ondernemend zijn, beide met een stevige persoonlijkheid en vol energie. De verbouwing van hun vervallen kasteeltje in de heuvels van Piemonte verliep dan ook voorspoedig. Samen met lodgetenten vormt het nu het prachtige toeristische landgoed Tenuta Il Castelletto. Indrukwekkend, maar hoe was dit voor het gezin?

Fijtje: “Veel mensen begrepen niet waarom wij zo’n gelukkige leven op het spel zetten door te emigreren naar Italië.” Hun jongste dochter en zoon (toen 10 en 12) emigreerden mee, maar de oudste meiden (toen 18 en 19) bleven voor hun studie in Nederland. “Wat doe je je kinderen aan?”, vroegen buitenstaanders zich volgens Fijtje af. “Natuurlijk hebben wij ons dat ook afgevraagd. Het welzijn van ons gezin, staat echter altijd voorop.

Vanaf het begin zijn alle kinderen bij het proces van het emigreren naar Italië betrokken. Hun mening telt.

We vertelden ze dat we, net als in veel kinderboeken, op avontuur gingen. Dat betekent niet weten wat er gaat gebeuren, het is vaak spannend en moeilijk, maar je wordt er wijzer en sterker van.” In het begin voelde Fijtje zich diep ontworteld: “Het niet beheersen van de taal is lastig en de enorme veranderingen zijn erg heftig. Van een gezin van zes waren we plotseling overwegend met z’n vieren. Hoewel de meiden een leeftijd hadden waarop het nest verlaten normaal is, voelde het soms wat abrupt. We misten die meiden en zij ons.

Digitale connectie is dan niet altijd genoeg

De overgang naar een Italiaanse school viel tegen voor de jongsten. De plaatselijke privéschool bleek geen goede keus. De nonnen die het runnen, hadden weinig oog voor de taal en cultuurverschillen. Bovendien zijn de methodes en materialen die ze gebruiken verouderd. Het Italiaanse schoolsysteem ligt hier in het buitengebied 20-25 jaar achter. Matthijs had grote moeite daar te aarden en het deed zijn zelfvertrouwen geen goed. Na een half jaar proberen, hebben we de knoop doorgehakt en gekozen voor thuisonderwijs. Suus is het langst naar plaatselijke scholen geweest. Om alle opties voor de toekomst open te houden, hebben we besloten haar de middelbare school ook online te laten volgen. Ze doet dit bij de Wereldschool. Het bevalt beide kinderen prima en is de ideale oplossing voor ons gezin. Omdat beide scholen online zijn, hebben we nu meer vrijheid om in rustige tijden langer naar Nederland te gaan en is het hele gezin weer dichtbij elkaar.”

Dat we in staat waren de dingen op ons af te laten komen en mee te bewegen, heeft gemaakt dat we nu zo gelukkig zijn

Het avontuur van het emigreren naar Italië heeft ons sterker en flexibeler gemaakt. Wij leven met één been in Nederland en met één been in Italië. We hebben allen nog steeds veel vaste contacten in Nederland en Mathijs heeft een Nederlandse vriendin met Italiaanse roots. De oudste meiden zijn regelmatig in Italië te vinden en wij in Nederland. We voelen ons in beide landen thuis. Het dorp is blij met onze komst. We helpen de streek op de kaart te zetten en hebben Italiaanse vrienden. Hoewel we ‘s zomers hard werken is het Italiaanse leven relaxt, speelt het zich overwegend buiten af en draait het vooral om genieten. Italianen hebben geen agenda. In Nederland krijgen we dan weer energie van de gedrevenheid en overvloed aan creativiteit. Je zou kunnen zeggen dat we wilden emigreren, maar dat we expats zijn geworden. Dit past bij ons en onze situatie. We hebben het beste van twee werelden.

Zoek je informatie over Italië, check dan de site Dit is Italië Aeffectivity schrijft elk kwartaal een artikel over heimwee in het tijdschrift VertrekNL. VertrekNL richt zich specifiek op Nederlanders die vertrekken naar het buitenland.

Marley Heilbron-Steeghs, psycholoog